مقالات شبکه چیست؟

مقالات شبکه چیست؟

شبکه چیست؟

شبكه عبارت است از ارتباط یكپارچه كامپیوترها ، پرینترها ، فكسها ، مودمها ، سرورها و بعضاً تلفنها . و شاید بتوان آن را به نوعی به زنجیره ارتباطی شما با تهیه كنندگان ، شركا و مشتریها تشبیه نمود . شما می توانید از طریق كابل كشی ( به صورت پنهان در پشت میزها ، زیر كف و یا سقف ) وارتباطات رادیویی ( در جاهایی كه كابل كشی ثابت مشكل می باشد ) به این هدف دست یابید .

شبكه ، سبب ارتباط تجهیزات IT با یكدیگر ، ارتباط كاری شما با اینترنت و حتی خدماتی چون كنفرانس از راه دور و انتقال سریع فایلهای گرافیكی و ویدئویی می گردد . این خصیصه ، یعنی ارتباط سریع و آسان كامپیوترها ( و دیگر دستگاهها ) با یكدیگر سبب ارائه مزیتی افزونتر می گردد . بنابراین جهت باقی ماندن در محیط تجاری رقابتی امـروز ، نیازمنــد شبكه ای كارآمد می باشیم.

اصطلاحات پایه :شبكه دارای تعاریف متعددی است . لكن اكثر قریب به اتفاق مردم معتقدند كه شـبكه مجموعه ای است متشكل از دو یا چند كامپیوتر متصل به هم . كاربران می توانند از طریق اتصال كامپیوترها به شبكه ، فایلها و تجهیزات جانبی همچون مودمها ، پرینترها ، درایورهای پشتیبان نوارها و یا درایورهای CD-ROM را با یكدیگر به اشتراك بگذارند .

به واسطه ارتباط شبكه ها در مكانهای مختلف – از طریق خدمات در دسترس شركتهای تلفن – كاربران به قابلیتهای زیادی دست می یابند كه از جمله آنها می توان به : توانایی ارسال E- MAIL، به اشتراك گذاری لینكها به اینترنت و برگزاری كنفرانس ویدئویی بلادرنگ با كاربران دوردست اشاره كرد .

سه اصطلاح معمول مباحث در شبكه عبارتند از : “ بسته ها “ ، “ درگاهها “ و “ پهنای باند “ . معمولاً سیستمهای شبكه ، داده ها را در قالبهای كوچكتری تحت عنوان “ بسته “ انتقال می دهند و هر بسته عبارت است از اطلاعاتی در مورد مقصد و نوع داده های داخلی . این بدان معناست كه مثلاً یك پیغام e-mail می تواند به بخشهای كوچكتر تقسیم شده و در بسته های داده ای مختلف حمل شود . آنگاه كامپیوترهای هر دو سوی ارتباط ، با قرار دادن این بسته ها در كنار هم ، بـه پــیام اصلی دست می یابند.

“ درگاه “ عبارت است از سوكتی كه در پشـت دسـتگاه قرار گرفتــه و سبب اتصال كابــل می شود . به عنوان مثال ، می توانید ۸ دستگاه را به یك سوئیچ ۸ پورته متصل نمائید . برخی دستگاهها به منظور ارتباط داخلی با دستگاه های مشابه ، از یك یا دو پورت افزوده برخوردارند ، لذا یك دستگاه ۸ پورتی می تواند به یك دستگاه ۱۶ پورتی متصل شده و در نتیجه ۲۴ پورت جهت اتصال فراهم سـازد.

.“ پهنای باند “ عبارت است از مقدار اطلاعاتی كه در هر ثانیه از سیمها و در طول دستگاه شبكه منتقل می شود . این مقدار معمولاً بر حسب بیت در ثانیه ( bps ) اندازه گیری می شود . یك مودم معمولی قادر است حدود ۳۰ تا ۵۰kbs را انتقال دهد ( ۳۰ تا ۵۰ هزار بیت در ثانیه ) ، این در حالی است كه یك شبكه محلی اترنت از قابلیت انتقال ۱۰mbps (در حدود ۱۰ بیلیون بیت در ثانیه ) برخوردار است .

اجزای شبكه بندی

سرویس گیرنده ها و سرورها :با توسعه شبكه ها و افزایش تعداد كامپیوترها ، یكی از كامپیوترها نقش سرور را – مركز اصلی ذخیره سازی فایلها یا برنامه های كاربردی اشتراكی – به عهده می گیرد . علاوه بر این سرورها ، امكان ارتباط با تجهیزات جانبی همچون پرینترها را فراهم می سازند . با تنظیم یكی از كامپیوترها به عنوان سرور اختصاص یافته می توانید از صرف هزینه های اضافی اجتناب كنید . به كامپیوترهای متصل شده به سرور ، سرویس گیرنده گفته می شود . شایان ذكر است كه شما هیچ نیازی به داشتن یك سرور اختصاصی در شبكه تان ندارید . بلكه می توانید تنها با ارتباط تعدادی از كامپیوترها به هم ، یك شبكه بندی “ نظیر به نظیر “ ایجاد كنید . به این ترتیب كاربران می توانند فایلها و E-MAIL ها را با یكدیگر مبادله كرده ، فایلها را برروی هارد درایو یكدیگركپی كرده و حتی از پرینتر متصل به یك كامپیوتر استفاده كنند . اما با افزایش تعداد كاربران شبكه ، مسئولیت وظایف مدیریتی و اساسی همچون پشتیبانی فایل و ارتقا برنامه ها ، بر دوش سرور اختصاص یافته می افتد .

سیم كشی و كابلها :سه نوع سیم كشی شبكه ( و یا ایجاد رسانه ) پایه وجود دارد . این سه عبارتند از : كابل جفتی به هم تابیده شده ، كابل كواكسیال و فیبر نوری .

كابل جفتی به هم تابیده شده

این كابل از جـمله استانداردهای صنعتــی در نصبهای جــدید می باشد . این سیم به صورتهای مختلفی در بازار موجود است : سیم جفتی به هم تابــیده شده بدون پوشـش درجه ۳ ( اغلب مورد استفاده خسطوط تلفنی می باشد ) و سیم UTP درجه ۵ كه از جمله استانداردهای جاری شبكه محسوب می گردد .

كابل كواكسیال

این كابل مشابه كابلهای سیم كشی گرد تلویزیون می باشد . از این سیم به ندرت در شبكه ها ی محلی مدرن استفاده می گردد .

فیبر نوری

از این كابلها عموماً در تماسهای با سرعت بالا بین دستگاههای “ استخوانبندی “ در شبكه های بزرگتر استفاده می شود . در ضمن در برخی از محیط هایی كه دارای تعداد زیادی متقاضی می باشند ، از فیبر نوری جهت ارتباط ایستگاههای كاری desktop قدرتمند به شبكه و اتصال ساختارهای مجاور استفادهه می شود . این كابل از جمله معتبرترین كابلها محسوب می گردد و تنها مشكل آن ، هزینه بالای آن می باشد .

.
در انتخاب كابل اداره و ساختمانتان توجه نمائید . جهت نیل به این منظور می بایست مطمئن شوید كه سیمهای به كار گرفته شده در طول سقف و بین دیوارها علاوه بر تامین نیازهای جاری شما ، قادر به ارتقا بر طبق خواسته شما طی چندین سال بعد نیز باشند . به عنوان مثال ، اتـرنت می تـواند از سیم كشی UTP Category۳استفاده كند ، اما Fast Ethernet جهت انجام كار ، حداقل به یك سیم كشی UTP Category۵نیاز دارد . با این اوصاف ، كلیه نصب سیم كشی های جدید می بایست به صورت Category۵باشد . ممكن است مایل باشید از كابل Plenum كه از امنیت بیشتری در بین انواع داكتهای گرمایی و سرمایی در طول سقف برخوردار است ، استفاده كنید . جهت اطمینان از عملكرد ، بهتر است با معمار و یا پیمانكار سیم كشی خود در این زمینه مشورت كنید .

هابها

هابها ، دستگاهای ساده ای می باشند كه جهت اتصال گروهی از كاربران به یك شبكه محلی به كار می روند . هابها ، كلیه بسته داده های دریافتی برروی یك درگاه از ایستگاه كاری را ( همچون e-mail ، اسناد word ، صفحه های گسترده گرافیكها و درخواستهای پرینت ) به كلیه پورتهای دیگر انتقال می دهند . كلیه كاربـران متصل بـه یك هاب منفـرد و یـا گروهی از هـابـهای مـتصل ، در یـك “ قطعه “ قرار دارند ، یعنی پهنای باند هاب یا ظرفیت انتقال داده ها را به اشتراك می گذارند . با افزایش تعداد كاربران به “ قطعه “ ، مسئله رقابت برای به دست گرفتن مقدار محدودی از پهنای باند اختصاص یافته به آن “ قطعه “ افزایش می یابد

چند نمونه از هابها عبارتند از : سریهای Cisco Micro Hub و سریهای Cisco Fast Hub .

سوئیچها :
سوئیچها ، هوشمندتر از هابها می باشند و به هركاربر یا هر گروه از كاربران پهنای باند مشخصی را اختصاص می دهند . سوئیچ ، بر اساس اطلاعات موجود در header هر بسته ، بسته داده ها را تنها به پورت گیرنده مورد نظر و متصل به شبكه LAN ارسال می دارد . سوئیچ در هر انتقال ویژه باعث ایجاد تماسهای فردی و موقت بین منابع و مقاصد شده و پس از اتمام مكالمه ، به این تماس خاتمه می دهد

چند نمونه از سوئیچها عبارتند از : Cisco ۱۵۴۸ Micro Switch ۱۰/۱۰۰و مجموعه Cisco Catalyst Series

مسیریابها

مسیریابها در مقایسه با هابها و سوئیچها ، از هوشمندی بیشتری برخوردارند . مسیریابها از بسته آدرس كاملتری جهت تشخیص این مسئله كه كدام مسیریاب یا ایستگاه كاری ، می بایست بسته بعدی را دریافت كند ، می باشد . مسیریابها از طریق نقشه مسیر شبكه ، تحت عنوان “ جدول مسیریابی “ ارسال بسته ها از طریق بهترین مسیر به مقصد را تضمین می كنند . در صورت قطع ارتباط بین دو مسیریاب ، مسیریاب ارسال كننده ، مسیر دیگری را جهت ادامه سیر وحركت در نظر می گیرد . در ضمن مسیریاب می تواند بین شـبكه هایی كـه بـه زبانهای مخـتلفی صـحبـت می كـننـد ، یعــنی دارای “ پروتكلهای “ مختلفی می باشند ، ارتباط برقرار كند . برخی از این پروتكلها عبارتند از : پروتكل اینترنت ( IP  ، تبادل بسته های اینترنتی ( IPX) و                                  Apple Talk

مسیریابها به سبب برخورداری از هوش بیشتر ، قادرند با اجتناب از ایجاد ترافیك در برخی بخشهای دستیابی شبكه ، باعث تامین امنیتی بیشتر بشوند                                       .
مسیریابها می توانند شبكه ها را به یك مكان منفرد یا مجموعه ای از ساختارها متصل كرده و سبب تامین رابطهایی برای اتصال LAN ها به WAN بشوند – درست مثل ارتباط شعبه های اداری به یكدیگر یا به اینترنت .

در بخش بعدی به توضیح جزئیات بیشتری در مورد خدمات WAN – كه توسط شركتهای ارتباط از راه دور و به منظور ارتباط شبكه های متفرق به لحاظ جغرافیایی ایجاد شده است – خواهیم پرداخت .
چند نمونه از مسیریابها عبارتند از : سریهای Cisco ۷۰۰ ، سریهای Cisco ۸۰۰ ، سریهای Cisco ۱۰۰۰ ، سریهای Cisco۱۶۰۰ ، Cisco ۱۷۲۰ Access Router ، سریهای Cisco ۲۵۰۰ ، سریهای Cisco ۲۶۰۰ ، سریهای Cisco ۳۶۰۰ ، سریهای Cisco ۴۰۰۰

راه حل های شبكه ای

شبكه ذاتاً یك تكنولوژی فراگیر می باشد و شما می توانید از آن در كارهای خود به طرق مختلفی بهره بگیرید . در زبان شبكه ، به این راههای مختلف به كارگیری ، “ Solution “ یا “ راه حل “ گفته می شود .

را ه حلهای ارتباط پذیری

این درست همان جایی است كه شبكه بندی می تواند سریعترین و بیشترین مزیت را داشته باشد ، چرا كه شما می توانید به سادگی و از طریق اتصال بخشها و پروسه های مختلف از طریق یك اتصال الكترونیكی ، میزان كار در سازمان را افزایش داده و به این ترتیب كاربران می توانند به سرعت از مزایای ارتباط آسانتر و دستیابی آسانتر به اطلاعات مهم برخوردار شوند . این نوع شبكه بندی هزینه اجرایی كمی در بردارد و حتی می توان ملزومات مورد نیاز جهت توسعه را از قبل پیش بینی نمود .

راه حلهای LAN با عملكرد بالا:

این ، دومین مرحله جهت گسترش شبكه می باشد . مهمترین چیز در این روش ، سرعت حركت در بین شبكه ها – كه با افزایش به كارگیری از شبكه كاهش می یابد – و حجم داده ها – برروی پهنای باند – می باشد . لذا در این مرحله از سوئیچها و مسیریابهایی با عملكرد بالا جهت تامین ظرفیت مورد نیاز استفاده می شود .

Telecommuting ارتباط از راه دور:

این دست از خدمات ، سبب كم كردن فاصله كامپیوترها با كاربران می شود . اگر گروه شما مرتبا ً از كامپیوترها استفاده می كنند ، نیازی نیست كه آنها را به دردسر انداخته و مدام آنــها را به اداره ای مایلها دورتر بكشانید . مسلماً استفاده از شبكه گسترده (WAN ) ارتباط از راه دور – اگر نگوئیم بیشتر – حداقل به اندازه استفاده از شبكه های محلی ( LAN ) كارآمد و قابل بهره برداری است.

استفاده از ارتباط از راه دور ، الزاماً به معنای كار كاربران در خانه نمی باشد ، بلكه ممكن است به معنای ایجاد شبكه ای از ادارات محلی – و در نتیجه طی مسافت كوتاهتر – باشد . بدینوسیله كاربران می توانند ضمن استفاده از مزایای كار در محیط اجتماعی ، از شر مسافت دور نیز خلاص شوند .

محاسبه متحرك

در صورتی كه دارای نیروی فروش یا گروهی از مهندسین سیار می باشید ، می توانید در هر زمان كه به اطلاعات یا كمك نیاز داشتید به شبكه وصل شوید . به عنوان مثال ، فروشنده می تواند اطلاعات مربوط به حساب مشتری را از پایگاه داده های فروش شركت ، به دست آورد . دستیابی به این فن آوری باعث می شود تا ضمن دستیابی به زندگی راحت تر ، سرویس بهتری برای مشتریان فراهم شود . در ضمن شما می توانید از اینترنت یا اینترانت ( اینترنت شخصی شركت خودتان ) جهت برخورداری از مزایای شبكه برای گروه و یا مشتریان خود استفاده كنید .

حال می توانید با استفاده از سوئچ یا هاب متصل به مسیریاب Cisco ۸۰۰ Series ، به كاربران اجازه بدهید تا از طریق ISDN ، دستیابی سریع و ایمنی به اینترنت داشته باشند ( شما می توانید در نقاط شهری با هزینه ای معقول به تماس شماره گیری دیجیتالی دست یابید

ادارات كوچك یا ادارات خانگی

در اینجا قسمت اعظم بحث ما بــه مسـئله ادارات كوچك / ادارات خـانگی یـا SOHO بــاز می گردد . این ادارات معمولاً متشكل از تعدادی كامپیوتر می باشند كه یا به صورت نظیر به نظیر متصل شده اند و یا اینكه جهت ذخیره اسناد و به اشتراك گذاری پرینتر ، به یك File Server متصل شده اند . این شبكه نیازمند هاب و سوئیچ جهت ارتباط دستگاههای مختلف به یكدیگر می باشد . یك طراحی معمولی می تواند سبب ارتباط ایستگاههای كاری با یكدیگر و ارتباط آنها با File Server و پرینتر و یا دستگاه دستیابی به اینترنت ( برای استفاده از e-mail ، پیمایش در وب و غیره …) گردد                                       .
یك راه مفید جهت ارتباط پذیری LAN ، استفاده از میكروهاب Cisco ۱۵۰۰ Series ، كه از قابلیت اتصال به ۸ دستگاه برخوردار است می باشد . در ضمن می توانید تعدادی از هابها را به دنبال هم ردیف كرده و در نتیجه آن را گسترش دهید

یكی دیگر از راههای پیشرفته تر ، استفاده از سوئیچ – به جای هاب – می باشد ، چرا كه سوئیچها ، پهنای باند مشخص ( و در نتیجه عملكرد مشخصی ) را برای هر كاربر درنظر می گیرند .
میكرو سوئیچ Cisco ۱۵۴۸۱۰/۱۰۰دارای ۸ پورت می باشد و شما می توانید با دنبال هم ردیف كردن تعدادی از سوئیچها ، آن را گسترش دهید . برای نیل به این منظور ، سوئیچهای سری Catalyst ۱۹۰۰پیشنهاد می گردند .

ادارات متوسط یا شعبات اداری

یك اداره متوسط ، معمولاً دارای ۱۰ تا ۱۰۰ ایستگاه كاری و احتمالاً چندین File Server و پرینتر می باشد . جهت اتصال كلیه این دستگاهها و افزایش عملكرد پیشنهاد می كنیم از یك شبكه كلیددار استفاده كنید . سوئیچهای Cisco Catalyst۱۹۰۰ ، ۲۹۰۰یا ۳۵۰۰ اغلب حدود ۱۲ تا ۲۴ پورت برای هر دستگاه ارائه می دهند و حتی می توانید برحسب نیاز خود تعدادی از آنها را پشت سرهم ردیف كرده و تعداد آن را گسترش دهید . اگر شبكه شما دارای بیش از ۱۰ ایستگاه كاری باشد ، به شما پیشنهاد می كنیم تا سوئیچهای مرتبط به ایستگاههای كاری و پرینترها را از طریق Fast Ethernet۱۰۰mbs به File Server ها وصل كنید ( اما در مورد كاربران شبكه ای همچون ایستگاههای كاری محصولات ویدئویی یا گرافیكی به شما پیشنهاد می شود تا از ۱۰۰۰mbs Gigabit Ethernet استفاده كنید.

در مورد ادارات كوچكتر ( با ۱۰ تا ۲۰ نفر ) می توانید از مسیریاب Cisco ۸۰۰ Series ISDN جهت تامین دستیابی اینترنت استفاده كنید . در شبكه های بزرگتر ، ممكن است به یك خط استیجاری اختصاص یافته جهت تامین سرعت دستیابی اینترنت با هزینه ثابت بالاتر و قابلیت میزبانی سرورهای وب یا اینترنت نیاز داشته باشید . جهت این منظور مسیریابهای Cisco ۱۰۰۰، ۲۵۰۰ ، ۲۶۰۰را به شما پیشنهاد می كنیم . این سیستمها بسیار مناسب ادارات در اندازه متوسط می باشند . در مورد شعبات اداری نیازمند به ارتباط پذیری مستقیم به شبكه های شركتی – از طریق خطوط استیجاری – استفاده از Cisco ۱۷۰۰را پیشنهاد می نماییم                            .

در صورت استفاده از خطوط استیجاری و به خصوص زمانی كه شركت شما عهده دار میزبانی وب یا سرور اینترانت می باشد ، مسئله امنیت از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود . شما می توانید با استفاده از مسیریاب Cisco و دیوار آتش اختصاص یافته ای همچون Cisco Secure PIX Firewall نیاز خود را تامین سازید .

اینترنت

اینترنت ، نهایت یك شبكه گسترده محسوب می شود . در حقیقت اینتـرنت شـبكه ای از شبكه های كامپیوتری می باشد كه به هر كامپیوتر امكان دسـتیابی بـه هر شـبكه ای كه مـورد نظرش می باشد را می دهد .

عامل مهم دیگر پیدایش اینترنت ، در افزایش سرعت انتقال داده ها در طول شبكه می باشد . لذا امروزه با پیدایش اینترنت ، شاهد انتقال سریع حجم گسترده ای از اطلاعات همچون موسیقی و ویدئو می باشیم و این سرعت تقریباً هر روز ، در حال گسترش است.

شاید به طور خلاصه بتوان گفت كه اینترنت یعنی ارتباط سریع و آسان كامپیوترهای جهانی . ضمن آنكه ما هم اكنون شاهد پیدایش فرصتهای تجاری جدیدی هستیم كه در پی پیدایش این توسعه انقلابی ایجاد شده اند ، و دلیل آن نیز بسیار روشن است ، چرا كه اینترنت موجب شكسته شدن موانع فیزیكی بین میلیونها تن از مردم و سازمانها گردیده است .

كار تجارت برروی وب :

دستیابی به اینترنت توسط تامین كننده های خدمات اینترنتی یا ISP ها فراهم می گردد . در حقیقت ISP عهده دار فراهم ساختن سایت وب شما برروی اینترنت و در اختیاز گذاشتن account پست الكترونیكی می باشد .

البته خدمات تجاری متعدد دیگری نیز در دسترس می باشند كه همه اینها به نوع ISP ای كه شما استفاده می كنید ، بستگی دارد . e-mail یكی از مهمترین منابع قدرتمندی است كه امروزه توسط اینترنت در دسترس شما قرار گرفته است . هم اكنون شما می توانید فایلهای كامپیوتری را در ظرف چند دقیقه از یك گوشه دنیا به گوشه ای دیگر ارسال كرده و سبب ایجاد ارتباط بین ادارات مختلف بشوید .

از آنجا كه دسترسی شما به اینترنت توسط شماره گیری با pop ) نقطه ای در داخل شبكه محلی ) صورت می گیرد ، لذا ارتباط شما با همكار یا مشتری راه دور شـما بـه صـورت مـحلی اداره می شود . در مجموع ، به سبب پیدایش فن آوری همگرایی ، امروزه شاهد برقراری صوت و داده ها بر روی شبكه های كامپیوتری می باشیم و این امر موجب پیدایش امكان تماسهای تلفنی از طریق اینترنت گردیده است . اما شاید بتوان گفت كه مهمترین عامل بالقوه اینترنت ، در مفهوم تجارت الكترونیكی خلاصه می شود . چنانچه هم اكنون شاهد انتقال ایمن اطلاعات مالی همچون جزئیات كارتهای اعتباری ، انتقال سرمایه و خرید از طریق CD و وب می باشیم .

اتصال به wan و وب

معمولاً از سه فن آوری جهت ارتباط با WAN و دستیابی به اینترنت استفاده می گردد . این سه عبارتند از : مودمهای آنالوگ –ISDN و خطوط استیجاری                                               .

مودمهای آنالوگ

مودم دستگاهی است كه با تبدیل داده های كامپیوتری به امواج الكترونیكی ، سبب انتقال اطلاعات از طریق خطوط تلفنی می گردد . این فن آوری كم هزینه بوده و جهت انتقال فایلهای كوچك و E-MAIL ها مناسب می باشد . معمولاً از مودمها جهت كاربران منفرد استفاده می شود و جهت اتصال چند ایستگاه كاری به اینترنت ، استفاده از مسیریاب را پیشنهاد می كنیم .

ISDN

ISDN مخفف Integrated Services Digital Network می باشد . تفاوت اصلی بین تماسهای ISDN و مودم در آن است كه ISDN به جای تبدیل داده ها به صورت امواج الكترونیكی ، داده ها را به همان صورت كد دیجیتالی ( رقمی ) منتقل می نماید . این امر سبب افزایش قابلیت دسترسی كارآمد تر به پهنای باند موجود و در نتیجه انتقال فایلهای بزرگتر با سرعت بیشتر می گردد . شما می توانید با استفاده از ISDN ، فیلمهای VHS را به صورت بلادرنگ و با سرعتی بالا منتقل نمائید .

خطوط استیجاری

اگر اینترنت ، عهده دار بخش عظیمی از بازاریابی جهانی شما و ارتباطاتتان می باشد ، پیشنهاد می كنیم كه هر چه سریعتر با ISP خودتان ، جهت دریافت یك خط اختصاصی تماس بگیرید . چرا كه با برخورداری از این خصیصه ، دیگر قابلیت دسترسی شما به اینترنت یا سایت وبتان تحت تاثیر دیگر فعالیتهای لینكهای ISP قرار نخواهد گرفت . در ضمن شما می توانید از متصدیان شبكه تلفنی ، خطوطی را به منظور شكل دهی استخوانبندی WAN اجاره نمائید . یكی از مهمترین مزایای استفاده از خطوط استیجاری ( اختصاصی ) در سهولت دستیابی ، افزایش دستیابی و هزینه ماهیانه ثابت می باشد .

اصطلاحات

Packet
در شبكه های پیام رسانی ، واحد انتقال با اندازه ثابت كه شامل ارقام دودویی بوده و شامل داده و تیترهایی متشكل از شماره شناسایی ، آدرسهای مبدا و مقصد و گاهی داده های كنترل خطاست .

Bandwidth
قابلیت انتقال داده در یك سیستم ارتباطی دیجیتال .

Socket
قسمت ظرف یك رابط كه دوشاخه را دریافت می كند .

Peer-to –Peer Architecture

شبكه ای از دو یا چند كامپیوتر كه از یك برنامه یا نوعی از برنامه استفاده می كند تا با آن ارتباط برقرار كرده و داده ها را به اشتراك بگذارد . هر كامپیوتر یا معماری نظیر به نظیر ، برحسب مسئولیتها دسته بندی می شود و هر كدام به عنوان سرویس دهنده دیگری در شبكه عمل می كنند . به سرویس دهنده فایل تقدمی نیاز نیست . با وجود این ، عملكرد شبكه ، معـمولاً به خوبی سرویس دهنده / سرویس گیرنده نیست ، زیرا تحت باردهی سنگین قرار دارد .

Twisted Pair Cable

كابلی كه در آن دو رشته سیم دارای پوشش به هم تابیده شده اند . از این كابلها برای كاهش تداخل سیگنال منابع قوی رادیویی استفاده می شود . یكی از این سیمها به سیگنال حساس بوده و دیگری به زمین متصل است .

UTP

علامت اختصاری unschielded twisted pair . كابلی با یك یا چند جفت سیم به هم تابیده شده كه هیچ پوشش اضافی ندارد . UTP بسیار انعطاف پذیر بوده و فضای كمتری را نسبت به كابل جفتی به هم تابیده شده پوشش دار( STP ) اشغال می كند اما پهنای باند كمتری دارد

CoaxialCable
یك كابل دوسیمی متشكل از یك سـیم مركزی كه داخــل یك روكــش استوانه ای زمــینی قرار می گیرد . این روكش ، به طور معمول سیمهای بافــته شــده ای هستنــد كه نسبت به سیم مركزی عایق بندی شده اند . این روكش مانع تاثیر اجزای اطراف روی سیگنالهای انتقال یافته درون سیم مركزی شده و نیز مانع تاثیر اختلالات پتانسیلی روی سیگنال عبوری در سیم مركزی می شود .

FiberOptic
فن آوری انتقال پرتوهای نوری در طول فیبرهای نوری . یك پرتو نور ، مانند پرتو لیزری ، می تواند تلفیق شود تا اطلاعات را حمل كند . از آنجا كه نور در تشعشع مغناطیسی دارای فركانس بالاتری نسبت به سایر انواع تشعشعات مانند امواج رادیویی است ، یك كانال فیبر نوری می تواند اطلاعات بیشتری را نسبت به ابزارهای مخابراتی دیگر حمل كند . فیبرهای نوری ، رشته های باریكی از شیشه یا سایر مواد شفاف هستند كه دهها یا صدها رشته از آنها می توانند درون یك كابل قرار بگیرند . فیبرهای نوری اساساً در برابر تداخل های الكترو مغناطیسی ایمن هستند .

Appletalk
شبكه محلی ارزان ارائه شده توسط اپل كه كامپیوترهای اپل و غیر اپل می توانند از آن برای به اشتراك گذاشتن و تبادل منابعی نظیر چاپگرها یا سرویس دهندگان فایل استفاده كنند . كامپیوترهای غیر اپل باید مجهز به سخت افزار Apple talk و نرم افزار مناسب باشد . ایــن شبكه از یك مجموعه لایه بندی شده از پروتكلهای مشابه با مدل ISO/OSI استفاده نموده و اطلاعات را به شكل بسته های اطلاعات به نام قابها منتقل می كند . Apple talk برای ارتباطات سایر شبكه های Apple talk از طریق دستگاههای معروف به پلها پشتیبانی می كند و نیز از طریق دستگاههایی معروف بــه دروازه ها از اتصال ها به شبكه های ناهمسان پشتیبانی می كند

IP
علامت اختصاری Internet Protocol . پروتكلی در TCP /IP كه بر تفكیك پیامها بـه بسته های اطلاعاتی ، مسیردهی بسته ها از فرستنده به شبكه و ایستگاه گیرنده ، شباهت بسته ها با پیامهای اصلی داده در مقصد نظارت می كند . IP به لایه شبكه در مدل ISO/OSI مربوط می شود

IPX
علامت اختصاری Internet work Packet Exchange ، پروتكلی در Navell Netware كه بر آدرس دهی و هدایت بسته های اطلاعاتی درون و بین شبكه های LAN نظارت می كند . بسته های IPX می توانند در بسته های Ethernet یا قابهای Token ring بسـته بنـدی شــونـد . IPX در سـطح ۳ و۴ ISO/OSI عـمـل می كـند . اما عدم عملكردهای این سطوح را انجام نمی دهد . به طور خاص IPX ، تضمین نمی كند كه یك پیام كامل خواهد بود ( هیچ بسته ای از دست نرود ) ، SPX این تضمین را ارائه می دهد )

Tele Commute

كار در یك مكان ( معمولاً در منزل ) و برقراری ارتباط با اداره مركزی در نقاط مختلف ، از طریق كامپیوتر شخصی مجهز به مودم و نرم افزار ارتباطی

Mobile Computing

فرآیند استفاده از كامپیوتر در سفر . محاسبه متحرك معمولاً نیازمند یك كامپیوتر قابل حمل است كه منبع تغذیه آن باتری است و نه یك كامپیوتر رومیزی

ISDN : Integrated Service Digital Network

شبكه ارتباطاتی دیجیتالی و جهانی كه از سرویسهای تلفنی موجود نشات گرفته شد . هدف ISDN جایگزین كردن شبكه تلفنی امروزی كه نیازمند تبدیلات دیجیتال به آنالوگ می باشد ، به تسهیلاتی كه كاملاً به سوئیچینگ و انتقال دیجیتالی اختصاص دارند می باشد . این تسهیلات ، آنقدر پیشرفته هستند كه بتوانند جایگزین اشكال گوناگون داده آنالوگ شوند . ISDN در دو نوع كانال ارتباطی عمده تعبیه شده است : كانال B كه داده را با نرخ ۶۴kbps و كانال D كه اطلاعات كنترلی را با سسرعت ۱۶ یا ۱۴kbps حمل می كند . كامپیوترها و دستگاههای دیگر از طریق رابطهای استاندارد بـه ISDN متـصل می شوند .

LAN : Local Area Network

تعدادی كامپیوتر و وسایل كه در یك حوزه نسبتاً محدودی توسط خطوط ارتباطی به یكدیگر متصل می شوند و به این ترتیب ، هر دستگاه می تواند با دیگر دستـگاههای شبـكه ارتـبـاط برقرار كـند . شبكه های محلی معمولاً شامل كامپیوترهای كوچك و منابع به اشتراك گذاشته شده است كه چاپگرهای لیزری و دیسكهای سخت بزرگ از آن جمله هستـند . دستگاهــهای شبـكه LAN را گره می نامند . گره ها توسط كابلهایی به هم متصل می شوند كه پیغامها را منتقل می كنند .

WAN: Wide Area Network
شبكه ای ارتباطی كه نواحی مستقل جغرافیایی را به هم متصل می كند .

ISP : Internet Service Provider

شركتی كه سرویسهای اتصال اینترنت به كاربران ، شركتها و سازمانهای دیگر را فراهم می آورد . برخی ISP ها شركتهای بزرگ ملی و بین المللی هستند كه در بسیاری از مكانها دسترسی به اینترنت را ممكن می سازند ، در حالی كه دیگران فقط به یك مكان یا منطقه خاص محدود هستند

POP: Point of Presence
نقطه ای كه با آن حامل تلفن راه دور به تبادل تلفن محلی یا به یك كاربر خاص منتقل می شود .

Leased Line

كانال ارتباطی كه به طور دائمی دو یا چند مكان را به هم مرتبط می كند . خطوط اختصاصی ، معمولاً خطوط خصوصی یا استیجاری هستند نه عمومی . خطوط T۱كه توسط بیشتر سازمانها برای ارتباط با اینترنت استفاده می شوند ، نمونه ای از خطوط اختصاصی هستند

BRI: Basic Rate Interface

یك سرویس اشتراك دهی ISDN كه از دو كانال B ( ۶۴KBPS ) و یك كانال D ( ۶۴KBPS ) برای انتقال سیگنالهای صدا ، ویدئو و داده استفاده می كند

VPN : Virtual Private Network
مجموعه ای از گره ها روی شبكه عمومی ، مانند اینترنت كه با استفاده از تكنولوژی رمز نگاری با هم ارتباط برقرار می كنند ، طوری كه پیغامهای آنها در برخورد با یكدیگر در امان ماند ، و اگر گره ها توسط خطوط اختصاصی با هم ارتباط داشته باشند ، برای كاربران غیر مجاز قابل درك است .

DSL: Digital Signal Processor
یك مدار مجتمع طراحی شده برای پردازش بسیار سریع داده و استفاده شده در صوت ، ارتباطات ، پردازش تصویر و سایر كاربردهای كسب و كنترل داده .

VoIP

سیستم تلفنی، یک شبکه سوئیچینگ مداری (Circuit Switching ) است. بدین معنی که از طریق گره‌های شبکه، یک مسیر اختصاصی بین دو ایستگاه انتهایی برقرار می‌شود. در مقابل، شبکه‌ای مانند اینترنت از سوئیچینگ پاکتی (Packet Switching) استفاده می‌کند که روشی کاملا متفاوت با سوئیچینگ مداری دارد. در این نوع شبکه برای انتقال دیتا نیاز به یک مسیر اختصاصی نیست، بلکه دیتا به صورت دنباله‌ای از قطعات کوچک به نام پاکت (Packet) ارسال می‌شود . هر پاکت در طول شبکه از گرهی به گره دیگر ارسال می‌شود و در هر گره پاکت به طور کامل دریافت و ذخیره شده، سپس به گره‌های بعدی ارسال می‌شود. البته چگونگی هدایت و مسیریابی در گره‌های میانی، روش‌های مختلفی دارد که توضیح آنها در این نوشتار نمی‌گنجد.
شبکه تلفن با داده‌های آنالوگ (صوت ) سرو کار دارد. محدوده فرکانسی سیگنال تلفن 0 تا 4Khz می‌باشد که تقریبا محدوده فرکانسی صوت انسان را پوشش می‌دهد. البته برای انتقال صدا در بسیاری موارد، سیگنال آنالوگ تلفن را به داده‌های دیجیتال تبدیل می‌کنند تا امکان انتقال آن با هزینه کمتر امکان‌پذیر باشد. ( برای مثال برای ارتباط بین مراکز تلفن در قسمتی به نام PCM، سیگنال دیجیتال به آنالوگ تبدیل شده، و در مرکز مقصد عکس این عمل انجام می‌شود و سیگنال آنالوگ دوباره به دست می‌آید) برای تبدیل سیگنال آنالوگ تلفنی به دیجیتال، مطابق با قضیه نایکوییست حداقل فرکانس 8Khz نیاز است که با توجه به استاندارد نمونه‌برداری 8 بیتی در هر بازه زمانی، برای انتقال هر خط آنالوگ تلفنی به 64Kbps پهنای باند دیجیتال نیاز است. این پهنای باند حالت ایده‌آل و پایه انتقال دیجیتالی تلفن است. در حقیقت اکثر استانداردهای مخابراتی همچون E1 و T1 و حتی استانداردهای فیبر نوری STM1 بر اساس تعداد کانال‌های 64Kbps تعریف شده‌اند.
اما تخصیص 64Kbps برای انتقال هر کانال صوتی هزینه بالایی می‌طلبد، مخصوصا زمانی که شبکه‌ای به اندازه کره زمین مدنظر طراحان باشد. با پیشرفت تکنولوژی به خصوص در زمینه کامپیوتر، راه‌حل‌های جدید برای کم‌کردن هزینه ارتباط مطرح شد که برخی از این راه‌حل‌ها منجر به پایین آوردن پهنای باند مورد نیاز انتفال تلفنی می‌شدند.

مهم‌ترین راه‌حل، استفاده از الگوریتم‌های فشرده‌سازی خاص و حذف بعضی از سیگنال‌های زاید از داده دیجیتال می‌باشد. برای مثال در اکثر ارتباطات تلفنی، یکی از طرفین، شنونده ودیگری گوینده است. در ارتباط کلاسیک تلفنی، در این حالت کانال اشغال می‌شود هرچند داده‌ای منتقل نمی‌شود. می‌توان با استفاده از الگوریتم‌های خاص، سکوت یک طرف را تشخیص داد و به جای ارسال کامل داده و اشغال شدن کامل پهنای باند، داده‌ای به معنی سکوت را به گیرنده ارسال کرد و تا زمانی که سکوت در یک طرف برقرار است، داده‌ای منتقل نکرد. اهمیت این الگوریتم بخصوص در ارتباطات رادیویی (مانند سیستم تلفنی موبایل) بسیار با اهمیت می‌شود، چرا که با توجه به محدودیت کانال‌ها و وجود درخواست کنندگان زیاد، استفاده بهینه از باند مهدود بسیار مهم است.
مسئله دیگر، سکوتی است که بین اداکردن حروف از دهان انسان وجود دارد، چرا که هرقدر شخصی بتواند سریع صحبت کند، باز بین اداکردن حروف، زمانی وجود دارد که با استفاده از الگوریتم‌های خاص می‌توان آنها را حذف کرد. علاوه بر تمام اینها، امکان استفاده از الگوریتم‌های فشرده‌سازی در صوت دیجیتال‌شده وجود دارد.

البته استانداردهای مختلفی برای پایین آوردن پهنای باند مصرفی وجود دارد.
یکی از اولین و مشهورترین این استانداردها، استاندارد GSMK می‌باشد که در سیستم موبایل (GSM) استفاده می‌شود. اثبات شده است که این استاندارد با استفاده از یک پهنای باند 13Kbps (حدود یک پنجم پهنای باند پایه) کیفیتی مطلوب را به مشترک ارائه می‌کند.
در VOIP هم از استانداردهای مختلفی برای تبدیل صوت به داده دیجیتال وجود دارد که نیاز به 64Kbps تا 8.3Kbps پهنای باند دارند.
البته عامل دیگری نیز در کیفیت انتفال صدا به وسیله IP تاثیرگذار است. با توجه به ساختار سوئیچینگ پاکتی در اینترنت و استفاده از پروتکل UDP در VOIP، تضمین 100% برای رسیدن داده‌ها به مقصد وجود ندارد، چرا که علاوه بر امکان از دست رفتن پاکت‌ها در طول مسیر، امکان پس و پیش شدن آنها(به دلیل استفاده ازپروتکل UDP ) نیز وجود دارد.

البته مکانیزمی در استانداردهای جدید وجود دارد، تا در صورت گم شدن پاکت‌ها، افت کیفیت زیاد نباشد.

همان طور که مشاهده می‌شود، استاندارد G729 تنها تا زمانی که درصد گمشدن پاکت‌ها کمتر از5 باشد، سرویسی با کیفیت قابل قبول را به کاربر ارائه می‌دهد. البته این درصد گم‌شدن پاکت‌ها بسیار کم می‌باشد و امکان ارائه سرویسی مطمئن را به کاربر نمی‌دهد.
از سوی دیگر همان طور که مشاهده می‌شود، در استاندارد Enhanced G.711 حتی با وجود 30% گم شدن پاکت‌ها، باز کیفیت سرویس در حد عالی است. البته در ایران با توجه به گران بودن پهنای باند، معمولا از استاندارد G.729 و یا پایین‌تر استفاده می‌شود و متاسفانه به دلیل پایدار نبودن ارتباط ISPها با اینترنت و وجود نویز زیاد و درصد بالای گم‌شدن پاکت‌ها، کیفیت ارتباط در اکثر مواقع در حد مطلوبی نمی‌باشد.
در هر حال VOIP توانسته است با ارائه کیفیتی در حد PSTN اما با هزینه‌ای بسیار پایین‌تر نسبت به PSTN (به علت ساختار شبکه‌ای و مهم‌تر از همه ساختار سوئیچینگ پاکتی) توانسته است توجه زیادی را به خود جلب کند، به طوری که به نظر می‌رسد در آینده کلیه ارتباطات راه دور از طریق VOIP انجام شود.

درباره نویسنده